आज मराठी सिनेमाचा अजातशत्रू म्हणून ओळखला जाणारा नाना पाटेकर आपला वाढदिवस साजरा करत आहे. आपल्या खंबीर अभिनयाने आणि वास्तववादी भूमिकांनी त्यांनी मराठीसह हिंदी सिनेमात एक वेगळी छाप उमटवली आहे.

नाना पाटेकर: मराठी सिनेमाचा अजातशत्रू

नाना पाटेकर यांचा जन्म 1 जानेवारी 1951 रोजी, मुरुड जंजिरा इथे झाला, हे गाव मुंबई जवळ आहे. एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात जन्मलेल्या नानांच्या वडिलांना तमाशा बघायला खूप आवडायचं. त्यांचे वडील त्यांना बघायला सोबत न्यायचे, आणि तेव्हापासून त्यांना नाटक बघण्याची आवड निर्माण झाली. नंतर ते शाळेच्या नाटकामध्ये काम करू लागले, काही दिवसांपुर्वी आमिर खान सोबत, चर्चेत त्यांनी सर्वांना सांगितलं. आमिर खान यांनी पण त्यांची खूप स्तुती केली, त्यांच्या कठोर परिश्रमातून ही यशस्वी कारकीर्द घडवून काढली. त्यांनी अनेक मराठी आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केल असून प्रत्येक भूमिकेत त्यांनी आपल्या अभिनयाची छाप उमटवली आहे. आज नाना पाटेकर ७४ वर्षाचे झाले व बॉलीवूड मध्ये आजही ते कार्यरत आहे.

नाना पाटेकरांनी आज गाठला वय ७४, आजही ते फिट व स्ट्रॉन्ग आहे. त्यांची नवीन सिनेमा “अपनेही देते है अपनोको वनवास” सिनेमाघरात २० डिसेंबर पासून उपलब्ध आहे.

मध्यंतरी त्यांना अनिल कपूर यांनी विचारले कि तुम्ही कसेकाय डायलॉग डिलिव्हरी करता? तेव्हा त्यांनी सांगितलं व त्यांचे बरेच कलाकारांना सांगणं आहे कि स्क्रिप्ट वाचून-वाचून मनात एवढी आत्मसात करा कि ती झोपता, उठता, बसता तुम्हाला डायरेक्टरन जर विचारलं तर २० वर्षानं पण ते लक्षात राहिल पाहिजे. नाना पाटेकर यांनी आपल्या अभिनयाच्या जोरावर अनेक पुरस्कार पटकावले आहेत. राष्ट्रीय फिल्म पुरस्कार, फिल्मफेअर पुरस्कार यासारखे प्रतिष्ठित पुरस्कार त्यांना मिळाले आहेत. त्यांच्या अभिनयाचे कौतुक देशभरातच नव्हे तर परदेशातही केले जाते.

नाना पाटेकर हे केवळ अभिनेते म्हणूनच नाही तर दिग्दर्शक आणि निर्माता म्हणूनही प्रसिद्ध आहेत. त्यांनी काही चित्रपट दिग्दर्शित आणि निर्मित केले आहेत. त्यांच्या प्रत्येक चित्रपटाची प्रेक्षकांनी उत्सुकतेने वाट पाहिली जाते. नाना पाटेकर यांच्या चित्रपटांमधील संवाद आजही प्रेक्षकांच्या ओठांवर असतात. त्यांच्या भूमिकांमधील वास्तववाद आणि खंबीरपणा हीच त्यांची ओळख आहे. त्यातला एक म्हणजे ‘एक मच्छर आदमीको हिजडा बाना देता है‘ असे बरेच त्यांचे डायलॉग लाखों चाहत्यांच्या ओठांवर येते. नाना पाटेकर यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची एक खास गोष्ट म्हणजे त्यांची सामाजिक जागरूकता.

नाना अनेक सामाजिक कार्यात सक्रिय सहभागी असतात. नाना पाटेकर हे मराठी सिनेमाचे खरे दिव्य. त्यांच्या जन्मदिवसाच्या निमित्ताने त्यांना हार्दिक शुभेच्छा! त्यांचे दीर्घ आयुष्य होवो, हीच प्रार्थना. मला त्यांचे बरेच सिनेमा आवडते, त्यातले काही शक्ती ज्यामध्ये करिना कपूर आहे, शारुख खान आहे, ज्यामध्ये त्यांनी एका जालीम सासऱ्याची भूमिका निभावली. परिंदा मधल काम तर अख्या जगाला माहित आहे. आणि हो, नटसम्राट तर काही बोलायचं कामच नाही. तुमचा कोणता सिनेमा फेवरेट आहे ज्यात नानांनी काम केल, कंमेंट मध्ये नक्की कळवा.

सध्या बीडच्या मस्साजोगमधील सरपंच संतोष देशमुख हत्या प्रकरणामुळे राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. या प्रकरणावरून भाजप आमदार सुरेश धस यांनी अभिनेत्री प्राजक्ता माळीचं नाव घेतलेलं वक्तव्य चर्चेत आलं. या वक्तव्यावर प्राजक्ता माळीने मुंबईत पत्रकार परिषद घेऊन कडाडून उत्तर दिलं. प्राजक्ताने सांगितलं की, राजकारणासाठी महिला कलाकारांच्या नावाचा गैरवापर करणं हे अतिशय लाजीरवाणं आहे.

प्राजक्ता माळीने या संदर्भात महिला आयोगात तक्रार दाखल केली असून, तिने सुरेश धस यांची जाहीर माफी मागण्याची मागणी केली आहे. पत्रकार परिषदेत तिने म्हटलं, “मी शांत होते, याचा अर्थ माझी मूकसंमती नव्हती. राजकीय स्वार्थासाठी कलाकारांना ओढणं थांबलं पाहिजे.”

‘फुलवंती’ या सुपरहिट चित्रपटात मुख्य भूमिका साकारलेल्या प्राजक्ताला मनोरंजन विश्वातील अनेक कलाकारांनी पाठिंबा दर्शविला आहे. गश्मीर महाजनीनेही या प्रकरणावर प्रतिक्रिया दिली. इन्स्टाग्रामवर ‘आस्क मी एनिथिंग’ सेशनदरम्यान चाहत्याने त्याला विचारलं, “प्राजक्ताच्या समर्थनार्थ तू काय बोलशील?” यावर गश्मीरने सांगितलं, “प्राजक्ता खंबीर, स्वतंत्र, आणि सशक्त स्त्री आहे. मी तिचा खूप आदर करतो.”

गश्मीरने ‘फुलवंती’ चित्रपटात शास्त्री बुवाची भूमिका साकारली होती. हा चित्रपट प्राजक्ताने स्वतः निर्मित केला होता. प्राजक्ता माळीला सचिन गोस्वामी, सुशांत शेलार, विशाखा सुभेदार, कुशल बद्रिके, आणि पृथ्वीक प्रताप यांसारख्या अनेक कलाकारांनीही पाठिंबा दिला आहे.

प्राजक्ता म्हणाली, “सुरेश धस यांनी जी टिप्पणी केली, ती वैयक्तिक स्वार्थासाठी होती. एखाद्या फोटोच्या आधारे असे आरोप करणे चुकीचे आहे.” तिने आपले अनुभव सांगत म्हणाले की, “महिला कलाकारांना सतत अशा प्रकारच्या परिस्थितींना सामोरे जावे लागते.”

बीडमध्ये सुरु असलेल्या सरपंच हत्या प्रकरणाचा तपास अजूनही सुरु आहे. यादरम्यान सुरेश धस यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे वाद निर्माण झाला आहे. प्राजक्ता माळीच्या पत्रकार परिषदेनंतर मनोरंजन विश्वात तिच्या बाजूने एकजूट दिसून येत आहे. ट्विटरवर #boycottprajakta नावाचा डंका, सगळे मराठी बांधव ट्विट करत संगतफिरले.

प्राजक्ता माळीने राजकारणातील पुरुषप्रधान मानसिकतेला आव्हान देत तिचा आवाज उठवला आहे. कलाकारांवर होणाऱ्या अन्यायाला थांबवण्यासाठी तिचं पाऊल प्रेरणादायी आहे.