आजच्या दिनविशेषात जाणून घ्या २४ जानेवारी रोजी घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना.

कालचक्राच्या प्रवासात प्रत्येक दिवस हा काही ना काही विशेष घेऊन येतो. इतिहासात आजच्या दिवशी काय घडले, कोणत्या महान व्यक्तींचा जन्म झाला, कोणत्या घटनांनी जग बदलले याची माहिती आपल्याला कुतूहलास्पद वाटते. आजच्या या लेखात आपण २४ जानेवारी २०२५ रोजीच्या दिनविशेषाची सविस्तर माहिती घेणार आहोत. विशेष म्हणजे, महाराष्ट्रातील वाचकांसाठी ही माहिती खास तयार करण्यात आली आहे. चला तर मग, उलगडूया इतिहासाची पाने!

२४ जानेवारी: दिनविशेष

प्रसिद्ध जन्मदिवस

• अर्जुन कपूर (१९८५): बॉलिवूडमधील प्रसिद्ध अभिनेता अर्जुन कपूर यांचा आज जन्मदिवस आहे. ‘इश्कजादे’, ‘२ स्टेट्स’, ‘गुंडे’ यांसारख्या चित्रपटांमधून त्यांनी आपल्या अभिनयाची छाप पाडली आहे.
• १२८७ रिचर्ड ऑंगरव्हिल [रिचर्ड डी बरी], इंग्रजी बिशप, लेखक (द फिलोबिब्लॉन) आणि पहिल्या इंग्रजी पुस्तक संग्रहकांपैकी एक, इंग्लंडमधील बरी सेंट एडमंड्स जवळ जन्म (मृत्यू १३४५)
• १४४४ गॅलेझो मारिया स्फोर्झा, ड्यूक ऑफ मिलान (१४६६-७६), फर्मो येथे जन्म (मृत्यू १४७६)
• १६३८ चार्ल्स सॅकव्हिल, डोर्सेटचे सहावे अर्ल, इंग्रजी कवी, चार्ल्स II चे दरबारी आणि कलांचे संरक्षक, (मृत्यू १७०६)
• १६६४ जॉन व्हॅनब्रुघ, डच-इंग्रजी नाटककार (द प्रोव्होक्ड वाईफ), लंडन येथे जन्म (मृत्यू १७२६)
• १६७० विल्यम कॉंग्रेव्ह, इंग्रजी नाटककार (प्रेमासाठी प्रेम), बार्डसे, एग्लंड येथे जन्म (मृत्यू १७२९)
• १६७४ थॉमस टॅनर, इंग्रजी बिशप आणि पुरातन वास्तूशास्त्रज्ञ (बिब्लियोथेका ब्रिटानिको-हायबरनिका) ) (मृत्यू १७३५)
• १६७९ ख्रिश्चन फॉन वोल्फ, जर्मन तत्वज्ञानी, ब्रेस्लाऊ, सिलेसिया येथे जन्म (मृत्यू १७५४)
• १७९८ कार्ल वॉन होल्टेई, सिलेशियन अभिनेता, नाटककार आणि लेखक (डाय वॅगाबुंडेन), पोलंडमध्ये जन्म (मृत्यू १८८०)
• १८८३ एस्टेल विनवुड [गुडविन], ब्रिटिश-अमेरिकन रंगमंच आणि पडद्यावरची व्यक्तिरेखा अभिनेत्री (क्वालिटी स्ट्रीट; डार्बी ओ’गिल अँड द लिटिल पीपल्स; द प्रोड्यूसर्स), आणि स्क्रीन अ‍ॅक्टर्स गिल्डची सर्वात जुनी सदस्य, इंग्लंडमधील ली, केंट येथे जन्म (मृत्यू १९८४)
• १८८६ हेन्री किंग, अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक (सॉन्ग ऑफ बर्नाडेट, गनफायटर), ख्रिश्चनबर्ग, व्हर्जिनिया येथे जन्म (मृत्यू १९८२)
• १९०५ डोरोथी पॅटन, अमेरिकन अभिनेत्री, चट्टानूगा, टेनेसी येथे जन्म (मृत्यू १९७५)
• १९०९ अँन टॉड, इंग्रजी रंगमंच आणि पडद्यावरची अभिनेत्री (द सेव्हन्थ व्हील; द पॅराडाइन केस; द पॅशनेट फ्रेंड्स), हार्टफोर्ड, इंग्लंड येथे जन्म (मृत्यू १९९३)
• १९१८ जॉन मॅकलियम [विल्यम्स], कॅनेडियन अभिनेता (फर्स्ट ब्लड, स्लीपर, मेन फ्रॉम शिलो), अल्बर्टा, कॅनडा येथे जन्म (मृत्यू १९९४)
• १९२० जेरी मारेन [जेरार्ड मारेंघी], अमेरिकन अभिनेता (द विझार्ड ऑफ ओझ; महापौर मॅकचीज), बोस्टन, मॅसॅच्युसेट्स येथे जन्म (मृत्यू २०१८)
• १९२४ मार्विन कॅप्लान, अमेरिकन पात्र आणि आवाज अभिनेता (टॉप कॅट- “चू चू”; अॅलिस – “हेन्री”), ब्रुकलिन, न्यू यॉर्क येथे जन्म (मृत्यू २०१६)
• १९२५ विल्यम हडसन, अमेरिकन अभिनेता (आय लेड ३ लाईव्हज), गिलरॉय, कॅलिफोर्निया येथे जन्म (मृत्यू १९७४)
• १९२६ क्लाइड अॅडलर, अमेरिकन लेखक आणि आवाज अभिनेता (सूपी सेल्स शो – “व्हाइट फॅंग”; “ब्लॅक टूथ”), ओक पार्क, इलिनॉय येथे जन्म (मृत्यू १९९३)
• १९२६ जॉर्जेस लॉटनर, फ्रेंच दिग्दर्शक आणि पटकथा लेखक, जन्म नाइस, फ्रान्स (मृत्यू २०१३)
• १९२८ मिशेल सेरॉल्ट, फ्रेंच अभिनेता (नेली आणि महाशय अर्नॉड, ला केज ऑक्स फॉल्स), ब्रुनॉय, फ्रान्स येथे जन्म (मृत्यू २००७)
• १९२८ सिड ग्रीन, ब्रिटिश पटकथा लेखक, डिक हिल्स (टू ऑफ अ काइंड; द स्ट्रेंज वर्ल्ड ऑफ गर्नी स्लेड) आणि विनोदी कलाकार (द टू फेलर्स) यांच्यासह, लंडन, इंग्लंड येथे जन्म (मृत्यू १९९९)
• १९३५ (आर्थर) बांबर गॅस्कोइन, इंग्रजी टेलिव्हिजन प्रस्तुतकर्ता (युनिव्हर्सिटी चॅलेंज, १९६२-८७), आणि लेखक, लंडन, इंग्लंड येथे जन्म (मृत्यू २०२२)
• १९३६ रॉबर्ट डाउनी, सीनियर [एलियास ज्युनियर], अमेरिकन चित्रपट निर्माता (पुटनी स्वोप; रिटनहाऊस स्क्वेअर), आणि अभिनेता (यू गोटा वॉक इट लाईक यू टॉक इट ऑर यू विल लॉस दॅट बीट), न्यू यॉर्क शहरात जन्म (मृत्यू २०२१)

ऐतिहासिक घटना

• १९५०: भारतीय संविधान लागू झाले आणि भारत हा प्रजासत्ताक देश झाला. डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी भारताचे पहिले राष्ट्रपती म्हणून शपथ घेतली.
• १८७८ क्रांतिकारी व्हेरा झासुलिच यांनी सेंट पीटर्सबर्गचे गव्हर्नर फ्योदोर ट्रेपोव्ह यांच्यावर गोळीबार केला.
• १८९० जगातील सर्वात जुने लाकडी शिल्प शिगीर आयडल – १२,५०० वर्षे जुने रेडिओकार्बन, मध्य उरल्समधील कलाटा जवळील पीट बोगमध्ये सापडले. [१]
• १८९२ मेंगो, युगांडाची लढाई: फ्रेंच मिशनऱ्यांनी ब्रिटिश मिशनऱ्यांवर हल्ला केला.
• १८९९ बेल्जियमच्या वँडेनपीरेबूम सरकारने तयार केले.
• १८९९ बूट किंवा शूजसाठी रबर टाचांचे पेटंट अमेरिकन हम्फ्रे ओ’सुलिवान यांनी घेतले आहे.
• १९०० स्पायन कोपची लढाई: तुगेला नदी ओलांडण्याचा आणि वेढलेल्या शहराला मुक्त करण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकन बोअर्सनी ब्रिटिश सैन्याचा पराभव केला.
• १९०० जगातील सर्वात जुने न्यूकॅसल बॅडमिंटन क्लब, इंग्लंडमध्ये स्थापन झाला.
• १९०१ डेन्मार्क आणि अमेरिकेने एक करार केला ज्या अंतर्गत डेन्मार्क डॅनिश वेस्ट इंडीजला ५ दशलक्ष डॉलर्समध्ये अमेरिकेला विकेल, परंतु विक्री १९१७ पर्यंत पुढे ढकलली जाईल.
• १९०१ एमिली हॉबहाऊस यांनी ब्रिटिश प्रशासनाचे मत व्यक्त केले. महिला आणि मुलांसाठी ब्लूमफोंटेन येथे एकाग्रता शिबिर
• १६३९ कनेक्टिकट वसाहत मूलभूत आदेशांनुसार आयोजित केली जाते
• १६४४ मध्ये संसदीय सैन्याने नॅन्टविच, चेशायरची लढाई जिंकली, इंग्रजी गृहयुद्ध
• १६४८ मतदानाचा अधिकार मागितल्यानंतर लॉर्ड बाल्टिमोरच्या प्रतिनिधी मार्गारेट ब्रेंट यांना मेरीलँड कौन्सिलमधून बाहेर काढण्यात आले
• १६५२ ऑर्लीन्सचा ड्यूक फ्रोंडे बंडखोरांमध्ये सामील झाला
• १६५६ उत्तर अमेरिकन वसाहतींमधील पहिले ज्यू डॉक्टर, जेकब लुम्ब्रोझो, मेरीलँडमध्ये पोहोचले
• १६१३ अ‍ॅमस्टरडॅमचे व्यापारी हान्स बोंटेमँटेल यांनी बाप्तिस्मा घेतला
• १६१६ डच नाविक जेकब ले मायर आणि विलेम शौटेन हे ले मायर सामुद्रधुनी, टिएरा डेल फुएगो शोधणारे पहिले युरोपियन आहेत – केप हॉर्नला प्रदक्षिणा घालण्यासाठी पुढे जा.
• १११८ पोप पाश्चल II चे चान्सेलर, जिओव्हानी केटानी, त्यांचे उत्तराधिकारी म्हणून निवडले जातात, पोप गेलासियस II चे नाव घेतात
• १४५८ मॅथियास पहिला कॉर्विनस हंगेरीचा राजा म्हणून निवडला
• १५५६ मुघल सम्राट हुमायून त्याच्या ग्रंथालयाच्या पायऱ्यांवरून खाली पडला आणि तीन दिवसांनी मरण पावला.
• १५६८ मिडेलबर्गमधील अब्दिज चर्च आगीत नष्ट झाले.

बातम्या

• जळगाव रेल्वे अपघात: महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्ह्यात पुष्पक एक्सप्रेसमध्ये आगीची अफवा पसरली आणि त्यामुळे निर्माण झालेल्या गोंधळात अनेक प्रवासी गाडीतून उडी मारून बाहेर पडले. दुर्दैवाने, या प्रवाशांना समोरून येणाऱ्या कर्नाटक एक्सप्रेसने धडक दिली आणि या अपघातात ११ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.

निधन

• २००८: भारतीय क्रिकेटपटू बॉब वूल्मर यांचे निधन झाले.
• १९२६ जोसेफ कार्ल ब्रेल, अमेरिकन गीतकार आणि संगीतकार – चित्रपटासाठी लिहिणाऱ्या पहिल्या व्यक्तींपैकी एक (लेस अमॉर्स डे ला राइन एलिझाबेथ; बर्थ ऑफ अ नेशन; इनटॉलरन्स), ५५ व्या वर्षी हृदयविकाराने निधन
• १९७८ जॅक ओकी, अमेरिकन अभिनेता (द ग्रेट डिक्टेटर, १९७४ फोटोप्ले अवॉर्ड), यांचे ७४ व्या वर्षी निधन
• १९८० लिल डॅगोव्हर [मेरी सेउबर्ट;], जर्मन मूक आणि ध्वनी स्क्रीन अभिनेत्री (डेस्टिनी; स्पायडर्स), यांचे ९२ व्या वर्षी निधन
• १९८२ होप हॅम्प्टन, अभिनेत्री (स्टार डस्ट, लॉफुल लार्सेन्सी), यांचे ८३ व्या वर्षी निधन
• १९९२ फ्रेडरिक “फ्रेडी” बार्थोलोम्यू, ब्रिटिश बाल कलाकार (अ‍ॅना करेनिना, डेव्हिड कॉपरफील्ड, कॅप्टन्स करेजियस), यांचे ६७ व्या वर्षी एम्फिसीमाने निधन
• १९९२ इयान वोल्फ, अमेरिकन अभिनेता (डायरी ऑफ अ मॅडमन, विझार्ड्स अँड वॉरियर्स, हौदिनी, टीएचएक्स-११३८, होमबॉडीज), यांचे ९५ ​​व्या वर्षी निधन
• १९९४ ब्रायन रेडहेड, इंग्रजी पत्रकार आणि प्रसारक (जन्म १९२९)
• १९९४ शेरी मॅथिस, अमेरिकन अभिनेत्री (सर्च फॉर टुमारो), यांचे कर्करोगाने निधन ४४
• १९९५ केन हिल, इंग्रजी नाटककार आणि दिग्दर्शक, ५७ व्या वर्षी निधन
• २००३ नेल कार्टर, अमेरिकन अभिनेत्री (गिमे अ ब्रेक; लोबो), ५४ व्या वर्षी निधन
• २००४ बॉब कीशन, अमेरिकन अभिनेता (कॅप्टन कांगारू; हाउडी डूडी, १९४८-५२ – “क्लाराबेल”), आणि टेलिव्हिजन निर्माता, ७६ व्या वर्षी निधन
• जॉनी कार्सन
• (१९२५-२००५)
• अमेरिकन विनोदी कलाकार आणि टीव्ही होस्ट (द टुनाइट शो, हू डू यू ट्रस्ट), ७९ व्या वर्षी एम्फिसीमामुळे श्वसनक्रिया बंद पडल्याने निधन
• जॉनी कार्सन
• २०१४ रिझ ऑर्टोलानी, इटालियन ग्रॅमी पुरस्कार विजेते संगीतकार आणि अरेंजर, प्रामुख्याने चित्रपट स्कोअर (मोंडो केन – “मोअर”) यांचे ८७ व्या वर्षी निधन
• २०१५ गाय गॅलो, अमेरिकन कवी, नाटककार आणि पटकथालेखक (अंडर द व्होल्कॅनो), ५९ व्या वर्षी कर्करोगाने निधन
• २०१६ जॅक बॅनिस्टर, इंग्रजी क्रिकेट समालोचक (बीबीसी; टॉकस्पोर्ट रेडिओ) आणि गोलंदाज (वारविकशायर १,१९८ विकेट), ८५ व्या वर्षी निधन
• २०१७ गॉर्डन के, ब्रिटिश अभिनेता (अ‍ॅलो अ‍ॅलो), ७५ व्या वर्षी निधन
• २०१८ लारी व्हाइट, अमेरिकन कंट्री संगीत गायिका आणि अभिनेत्री (यू कॅन बी अ स्टार विजेता – १९८८), पेरिटोनियल कर्करोगाने ५२ व्या वर्षी निधन
• २०१९ जोनास मेकास, अमेरिकन अवांत गार्डे चित्रपट निर्माते आणि चित्रपट समीक्षक, ९६ व्या वर्षी निधन
• २०२१ हॅल हॉलब्रुक, अमेरिकन रंगमंच आणि पडद्यावरचे टोनी आणि एमी पुरस्कार विजेते अभिनेता (ऑल द प्रेसिडेंट्स मेन; “मार्क ट्वेन टुनाईट!”), ९५ व्या वर्षी निधन
• लॅरी किंग
• (१९३३-२०२१)
• अमेरिकन रेडिओ आणि टीव्ही होस्ट (“लॅरी किंग लाईव्ह”, सीएनएन), ८७ व्या वर्षी सेप्सिस आणि मूत्रपिंड निकामी झाल्यामुळे निधन
• लॅरी किंग
• २०२१ ऑस्ट्रेलियन पॉप गायिका (“गुड लुकिंग बॉय”) आणि अभिनेत्री, मेसोथेलिओमामुळे निधन ७६
• २०२४ चार्ल्स ओसगुड [वुड], अमेरिकन ब्रॉडकास्ट न्यूज अँकर (द ओसगुड फाइल; सीबीएस न्यूज संडे मॉर्निंग, १९९४-२०१६), लेखक आणि कवी, ९१ व्या वर्षी डिमेंशियामुळे निधन.
• १९४३ अलेक्झांडर वूलकॉट, अमेरिकन नाट्य समीक्षक (द न्यू यॉर्कर) यांचे रेडिओवर हृदयविकाराच्या झटक्याने ५६ व्या वर्षी निधन
• १९५६ अलेक्झांडर कोर्डा, ब्रिटिश चित्रपट निर्माता (हेन्री आठवा) यांचे ६२ व्या वर्षी निधन
• १९७५ डच फायनान्सर, दिग्दर्शक (रॉटरडॅम बँक), प्रशासक आणि अर्थशास्त्रज्ञ कारेल पॉल व्हॅन डेर मँडेले यांचे ९४ व्या वर्षी निधन
• १९७६ पॉल डुपुइस, फ्रेंच कॅनेडियन अभिनेता (द फोर्ट्रेस; पासपोर्ट टू पिम्लिको) यांचे ६२ व्या वर्षी निधन

जगातील प्रसिद्ध व्यक्ती

• मोहम्मद अली: जगातील महान बॉक्सर मोहम्मद अली यांचा आज जन्मदिवस आहे.

निष्कर्ष

मराठी टुडे वर तुम्हाला विद्यार्थी, पालक आणि आधुनिक पालकांसाठी उपयुक्त अशी माहिती मिळेल. आमचे संशोधन तुम्हाला महाराष्ट्रातील संस्कृती, इतिहास आणि ताज्या बातम्यांबद्दल माहिती देईल. शेवटी, इतिहासातून आपण नेहमीच काही ना काही शिकत असतो, पण त्याचा वापर आपण आपल्या जीवनात किती करतो हे महत्त्वाचे आहे, नाही का?

२३ जानेवारी दिनविशेष

२३ जानेवारीचा दिवस महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक, राजकीय आणि कलेच्या इतिहासात महत्त्वपूर्ण घटनांनी समृद्ध आहे. आजच्या दिवशी अनेक थोर व्यक्तींचा जन्म झाला, ज्यांनी आपल्या कार्याने समाजावर अमिट छाप सोडली आहे. नेताजी सुभाषचंद्र बोस, बाळासाहेब ठाकरे यांसारख्या महान व्यक्तिमत्त्वांचा जन्मदिवस आज साजरा केला जातो. तसेच, प्रभात फिल्म कंपनीच्या ‘अयोध्येचा राजा’ या हिंदी चित्रपटाचे मुंबईत प्रदर्शित होणे ही भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी महत्त्वपूर्ण घटना ठरली.

कला आणि संस्कृती

१९३२ साली प्रभात फिल्म कंपनीच्या ‘अयोध्येचा राजा’ या हिंदी चित्रपटाची मुंबईत प्रदर्शित झाली. हा चित्रपट भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासातील एक मैलाचा दगड मानला जातो.

राजकारण

नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म २३ जानेवारी १८९७ रोजी झाला. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील त्यांच्या योगदानामुळे ते आजही प्रेरणास्त्रोत मानले जातात.

शिवसेना पक्षाचे संस्थापक बाळासाहेब ठाकरे यांचा जन्म २३ जानेवारी १९२६ रोजी झाला. महाराष्ट्राच्या राजकारणात त्यांचे योगदान अमूल्य आहे.

महत्त्वपूर्ण निधन

१९१९: प्रसिद्ध मराठी कवी आणि लेखक राम गणेश गडकरी यांचे निधन.

१९६४: छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वडील, छत्रपती शहाजी महाराज यांचे निधन.

महत्त्वपूर्ण जन्म

• १८९७: नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म, ज्यांनी आझाद हिंद सेनेची स्थापना करून भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.
• १९२६: बाळासाहेब ठाकरे यांचा जन्म, ज्यांनी शिवसेना पक्षाची स्थापना करून महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवा अध्याय लिहिला.
• १९४७: मेगावती सुकार्नोपुत्री यांचा जन्म, या इंडोनेशियाच्या पहिल्या महिला राष्ट्राध्यक्ष ठरल्या.

निष्कर्ष

२३ जानेवारी हा दिवस महाराष्ट्राच्या इतिहासात विविध क्षेत्रांतील महत्त्वपूर्ण घटनांनी चिन्हांकित आहे. ‘मराठी टुडे’ च्या माध्यमातून आम्ही दररोजच्या अद्ययावत माहिती, जीवनशैली, महाराष्ट्र आणि भारतीय संस्कृतीविषयीच्या बातम्या आपल्या पर्यंत पोहोचवतो. आपण या माहितीचा लाभ घेऊन आपल्या दैनंदिन जीवनात कसा उपयोग करू इच्छिता?