भारताचे माजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहन सिंग यांचे वयाच्या ९२व्या वर्षी निधन झाले. दिल्लीतील एम्स रुग्णालयात गुरुवारी रात्री त्यांना आणण्यात आले असता उपचारादरम्यान त्यांचे प्राण वाचवता आले नाहीत. त्यांना वयपरत्वे अनेक आरोग्य समस्यांचा सामना करावा लागत होता.
एम्सने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, “डॉ. मनमोहन सिंग यांना घरच्या घरीच शुद्ध हरपली. २६ डिसेंबर रोजी रात्री ८ वाजता त्यांना एम्सच्या आपत्कालीन विभागात आणण्यात आले. सर्वतोपरी प्रयत्न करूनही त्यांना ९.५१ वाजता मृत घोषित करण्यात आले.”
मनमोहन सिंग यांचे ९२ व्या वर्षी निधन: भारताने आपल्या दूरदर्शी नेत्याबद्दल शोक व्यक्त केला
डॉ. सिंग यांनी २००४ ते २०१४ दरम्यान भारताचे पंतप्रधान म्हणून काम पाहिले. त्यांच्या नेतृत्वात भारताने आर्थिक प्रगतीची अनेक नवनवीन उंची गाठली. त्यांच्या निधनाबाबत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दुःख व्यक्त करताना सांगितले, “डॉ. मनमोहन सिंग हे नेहमीच प्रज्ञावान आणि सौम्य राहिले. त्यांच्या कुटुंबीयांना आणि असंख्य चाहत्यांना या दुःखद घटनेतून उभे राहण्याची शक्ती मिळो.”
डॉ. सिंग हे पंजाबमधील गाह येथे १९३२ साली जन्मले. त्यांनी साध्या कुटुंबातून सुरुवात करून भारताच्या आधुनिक इतिहासातील प्रभावशाली नेत्यांपैकी एक बनण्यापर्यंतचा प्रवास केला. १९९१ साली केंद्रीय अर्थमंत्री म्हणून त्यांनी भारतात आर्थिक उदारीकरणाचे युग सुरू केले, ज्यामुळे देशाच्या अर्थव्यवस्थेत मोठा बदल घडून आला.
पंतप्रधान म्हणून त्यांनी मनरेगा, माहितीचा अधिकार कायदा, आणि ग्रामीण विद्युतीकरण यांसारख्या योजना यशस्वीपणे राबवल्या. तसेच, जागतिक आर्थिक संकटाच्या काळातही भारताला स्थिर ठेवण्यात त्यांचा मोठा वाटा होता. त्यांच्या कार्यकाळात भारत-अमेरिका अणु करारासारखी ऐतिहासिक पावले उचलण्यात आली.
काँग्रेस पक्षाचे खासदार राहुल गांधी यांनी डॉ. सिंग यांना श्रद्धांजली अर्पण करताना त्यांना मार्गदर्शक आणि प्रामाणिक नेता म्हटले. प्रियांका गांधी वाड्रा यांनीही त्यांची आठवण काढत त्यांना आदर आणि निष्ठेचा प्रतीक म्हटले. काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांनी त्यांचे योगदान नेहमीच प्रेरणादायी ठरेल, असे सांगितले.
त्यांच्या नेतृत्वात भारताची अर्थव्यवस्था जागतिक स्तरावर झेपावली. परंतु, दुसऱ्या कार्यकाळात वाढत्या महागाईमुळे आणि काही निर्णय प्रक्रियेतील अडचणींमुळे त्यांना टीकेला सामोरे जावे लागले. तरीही त्यांच्या आर्थिक धोरणांमुळे भारताच्या मध्यमवर्गाला आधार मिळाला.
डॉ. सिंग यांच्या निधनाबद्दल सर्वच राजकीय पक्षांकडून शोक व्यक्त करण्यात आला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या संसदेतील योगदानाचे कौतुक करत “ते नेहमीच प्रेरणादायी राहतील” असे म्हटले.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली भारताने केवळ आर्थिकच नव्हे, तर जागतिक संबंधांमध्येही मोठी प्रगती केली. त्यांच्या शांत आणि सौम्य व्यक्तिमत्त्वाने अनेकांना प्रभावित केले.
डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या निधनामुळे भारताने एक बुद्धिमान, प्रामाणिक आणि आदर्श नेता गमावला आहे. त्यांच्या स्मृती नेहमीच देशवासीयांच्या हृदयात जिवंत राहतील.
