मुंबई, दि. २३: भारतीय चित्रपट सृष्टीत वास्तववादी निर्मितीचे पायाभूत कार्य करणारे ज्येष्ठ दिग्दर्शक श्याम बेनेगल यांना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस नवे तर अनेक सिनेमा जगतांनी आदरांजली अर्पण केली आहे. आपल्या शोकसंदेशात फडणवीस, मोठमोठ्या कलाकारांनी तसेच राजकारणिलोकांनी बेनेगल यांचे भारतीय चित्रपटसृष्टीत केलेले योगदान अजरामर राहील, असे मत व्यक्त केले.
कलाकार रणदीप हुडा म्हणाले: तो #श्यामबेनेगल कदाचित निघून गेला असेल पण तो त्याच्या अविस्मरणीय चित्रपटांद्वारे जगेल.. त्याने त्याच्या सिनेमाद्वारे माझ्यासह अनेक जीवनांना प्रेरणा दिली.. दुर्दैवाने त्याच्यासोबत दोन वेळा काम करणे चुकले.. नेहमी दयाळू, मृदू बोलणारा आणि विचारशील.. तो त्यांना जे आवडते ते शेवटपर्यंत करत राहिलो, आम्हाला पुन्हा प्रेरणा देत राहिलो.. धन्यवाद बेनेगल साब.
वास्तववादी चित्रपट निर्मितीचे पितामह: श्रद्धांजली श्याम बेनेगल यांना
श्याम बेनेगल यांनी चित्रपट माध्यमाच्या सामर्थ्याला ओळखून भारतीय चित्रपटांना नवा आयाम दिला. त्यांच्या वास्तववादी चित्रपट निर्मितीने केवळ राष्ट्रीयच नव्हे तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही भारतीय चित्रपटसृष्टीला ओळख मिळवून दिली. कर्नाटकातील कोकणी कुटुंबातून आलेल्या बेनेगल यांनी वयाच्या बाराव्या वर्षी चित्रपट निर्मितीला सुरुवात केली होती. वडिलांनी भेट दिलेला कॅमेरा त्यांच्या जीवनाचा आधारस्तंभ ठरला.
“अंकुर,” “मंथन,” “मंडी,” आणि “जुनून” या त्यांच्या चित्रपटांनी समांतर चित्रपट चळवळीला भक्कम पाया दिला. त्यांच्या चित्रपटांमधून सर्वसामान्यांच्या आयुष्याचा वेध घेतला गेला, ज्यामुळे ते चित्रपट सृष्टीतील नव्या युगाचे जनक ठरले. जाहिरातपट व माहितीपट निर्मितीतही त्यांनी आपली अमिट छाप सोडली.
बेनेगल यांची दिग्दर्शनशैली सहज आणि तरीही प्रखर होती. त्यांनी चित्रपट सृष्टीत अनेक नवे कलाकार तयार केले आणि त्यांना घडवले. त्यांच्या चित्रपटांमधून पात्रांच्या जगण्याचे वास्तव जिवंत झाले. त्यांच्या शैलीचा अभ्यास आजही अनेक चित्रपट प्रेमी व अभ्यासक करत आहेत. समांतर चित्रपटांची चळवळ अधिक बळकट करण्यासाठी त्यांनी आपला मोठा वाटा उचलला. त्यांच्या कलाकृतींनी भारतीय चित्रपटांना आधुनिकतेकडे नेले. त्यांच्या चित्रपटांमधील सादरीकरण नेहमीच वैशिष्ट्यपूर्ण राहिले.
श्याम बेनेगल यांच्या निधनाने चित्रपट सृष्टीला मोठा धक्का बसला आहे. त्यांच्या जाण्याने एक मार्गदर्शक व्यक्तिमत्त्व काळाच्या पडद्याआड गेले आहे. ही हानी कधीही भरून येणार नाही. त्यांच्या चित्रपट निर्मितीच्या शैलीचा भारतीय चित्रपटसृष्टीत कायम आदर केला जाईल. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी त्यांच्या निधनाबद्दल दुःख व्यक्त केले आहे. त्यांच्या आत्म्यास ईश्वरचरणी सद्गती लाभो आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना या दुःखातून सावरण्याचे बळ मिळो, अशी प्रार्थना त्यांनी केली.
भारतीय चित्रपटसृष्टीत समांतर चित्रपट निर्मितीचे पर्व आणणाऱ्या श्याम बेनेगल यांचे योगदान अजरामर राहील. त्यांच्या कलाकृती सृष्टीला प्रेरणा देत राहतील.
